Categorie archief: Uncategorized

Stuur jezelf aan! – De moeilijke taak van de leider in zelfsturing

Wat heeft de manager van zelfsturing nog wel en niet (meer) te doen in een zelfsturende organisatie? Wat hebben medewerkers in teamverband anders te doen dan voorheen? Een handreiking bij de ontwikkeling van zelfsturing.

Snap de essentie van de verandering
De verandering van old school management en samenwerken, naar zelfsturing in de organisatie, is in essentie het loslaten van de aansturing, begeleiding en controle door leiders bij taakuitvoering. De management- en leiderschapstaken rouleren tussen de teamleden. Leiden en volgen wisselen elkaar in het team af en leiders gaan volgen en volgers worden leidend. Dit vraagt om een mindshift.

Mindshift
Om van de bekende hiërarchische, verticale samenwerkingsrelatie te komen naar een gelijkwaardige horizontale samenwerking in de hiërarchie, is een mindshift nodig van alle betrokkenen. Het vraagt niet alleen de vaste functies en posities van manager, teamleider en medewerker los te laten. Het vraagt daarnaast ook een groot persoonlijk inzicht in de eigen ontwikkeling naar gelijkwaardig communicatiegedrag, gecombineerd met kennis van teamwork en leiderschap- en managementtaken. Lees over gelijkwaardig gedrag in de hiërarchie meer in het artikel De waarde van waardering.

De nieuwe managementtaak bij zelfsturing
Wat de manager in de zelfsturing te doen heeft is bekend: loslaten van controle, beheersing en begeleiding. Overigens best lastig zoals u kunt lezen in  7 mislukkingsfactoren voor succesvol organiseren met zelfsturing! Daar komt een nieuwe taak voor in de plaats, namelijk het faciliteren van de taakuitvoering. Dat doe je door:

  • Structuur te bieden: het bestaansrecht en de bedoeling van de organisatie en de teams als ijkpunt nemen voor de taken, acties en de organisatiestructuur die dienend en veranderend is aan de uitvoering van het werk.
  • Kaders bieden: voor taakuitvoering. Werken vanuit resultaatverwachting middels heldere doelen, tijd- en budgetafspraken en terugkoppeling daarover.
  • Keuze in management- en leiderschapstaken: welke wel en (nog) niet in het team beleggen.
  • Ruimte maken voor ontwikkeling: niet in een keer in het diepe gooien maar de individuele en teamvermogens in de zelfsturing vanaf het begin van de teaminstallatie ontwikkelen in een leertraject. Ook de rol en het effect van het managementgedrag staan in dit licht ter bespreking. Bij een helder geformuleerd groeipad, kan teamcoaching effectief zijn.

Naast het oppakken van de nieuwe managementtaak, heeft de zelfsturende manager ook een andere plek in te nemen en ander gedrag te vertonen.

  • De managementplek: ruggensteun zijn en verbinding en samenhang in taken uitdragen ipv voorop lopen, de weg wijzen en zeggen hoe het moet en hoort.
  • De managementstijl: leiden door de vraag te stellen ‘hoe kan ik dienen’. Volg wat nodig is en faciliteer dit. Zo blijft de bedoeling en de realiteit centraal staan in het organiseren en voorkomt het de uitvoering van managementplannen die los staan van de werkelijkheid.

Dienend leiden doe je door:

  • waardering uit te spreken voor ideeën, besluitvorming, eigenaarschap en zelfstandige probleemoplossing van de teams. Leg de verbinding tussen professionals binnen kaders, doelen en resultaat.
  • vertrouwen te hebben in de potentiele ontwikkeling van vermogens op individueel en teamniveau. Stapsgewijze ontwikkeling naar zelfsturing en teamwork faciliteren.
  • open en informatief contact te onderhouden voor wederzijdse informatie-uitwisseling. Stel daarbij vooral veel vragen in plaats van te vertellen wat je vindt en hoe het moet vanuit de eigen beleving.

3 valkuilen op de weg

1. Controle en beheersing toch (onbewust) vasthouden en daarmee dubbelzinnige boodschappen van vrijheid en controle uitdragen. Dat veroorzaakt onduidelijkheid.
2. V
ia informele en persoonlijke 1 op 1 relaties, aan informatie komen en niet taakgerichte verbindingen aangaan met als gevolg een verdeel en heerscultuur met een schaduw hiërarchie.
3. Eigen persoonlijke thema’s niet kennen en deze daardoor onbewust uitleven in het neerzetten van het eigen leiderschap en installeren in de organisatie.

Met de juiste plek, taak en stijl kan het managen van zelfsturing een succes worden. Veel succes op de weg!

Voor coaching, training, advies

Edith Lindhout
Leven en Werk

Verbetering van leiderschap, samenwerking en organisatiemanagement.

Voor medewerkers, teams, leidinggevenden en managers, directeuren en bestuurders.

www.edithlindhout.nl

 

Persoonlijk leiderschap en de constructieve kracht van macht

Macht heeft kracht in zich, en als je deze constructief gebruikt, is het een vermogen om verandering tot stand te brengen. Belangrijke voorwaarde: de bereidheid om je macht en invloed te kennen, aan te nemen en op een constructieve manier in te zetten.

Machtspositie
Hoe mensen macht inzetten hangt samen met hoe mensen op hun machtspositie terecht zijn gekomen (Steiner). ‘De meest voorkomende manier, is het gevecht naar de top en het positioneren op de ladder van succes, een manier die ons met de paplepel is ingegoten. Macht verwerven en behouden via deze weg, zet hele groepen mensen neer als machteloos. Machteloos is zo het spiegelbeeld van autoritaire macht en kent een symbiotische relatie met de bovensten op de ladder, waarin de machtelozen vrijwillig de macht overgeven aan een persoon’ aldus Steiner.

Polariteit macht-machteloos
Het doorbreken van deze polariteit van macht-machteloos kan door de ontwikkeling van individuele macht aldus Steiner. Zeven bronnen die bijdragen aan de ontwikkeling van individuele macht en het vermogen om invloed te hebben, gepaard aan de chakra’s in Yoga, zijn volgens Steiner: kennis, communicatie, liefde, passie (betrokkenheid), transcendentie (bewust van je bestaan en het grotere), gegrond zijn (aards), (zelf)beheersing (macht).

Macht is dan een vermogen dat veel verder gaat dan het manipuleren of overheersen van anderen; macht is dan het vermogen verandering tot stand te brengen.

Persoonlijk leiderschap en zelfsturing
Zelfbeheersing gaat zo vooraf aan de controle en beheersing van anderen en gaat in populairdere bewoordingen over persoonlijk leiderschap: geef leiding aan jezelf alvorens leiding te geven aan anderen. Persoonlijk leiderschap zet zichzelf in dienst van het grotere geheel, is bewust van wie wat bepaalt en maakt bespreekbaar hoe het gaat en wat de geschreven en ongeschreven regels zijn die mensen en onderwerpen in- en uitsluiten, die een disbalans veroorzaken in geven en nemen, en die de rangorde verstoren.

Leiderschapsgroei door ontwikkeling van innerlijkheid
Leiders met een rijk innerlijk leven kunnen de valkuilen van hun ego vermijden, ten diensten van het algemeen belang aldus Reybrouck en D’Ansembourg. Dominique Steiler, directeur van Ecole de management in Grenoble, onderschrijft de gedachte dat managers zich, vooral in de hogere kaders, door de huidige uitdagingen niet meer kunnen laten leiden door hun emoties en hun ego, en het getuigt van goed beleid om hen tijdens de opleiding te stimuleren tot zelfkennis. De voordelen van het leren van innerlijke vrede nog steeds beschouwen als soft of als iets wat uitsluitend tot de privésfeer behoort, lijkt hen het teken van een gevaarlijk gebrek aan inzicht, visie, openheid van geest en verantwoordelijkheidsgevoel.

Dienend leiderschap
Vrede kun je leren, aldus Reybrouck en D’Ansembourg door je zelfkennis te vergroten, je uitdrukkingsvaardigheden te verbeteren rondom gevoelens en behoeften, je empatisch vermogen te ontwikkelen en te focussen op je levenslust voor het gevoel van verbinding. Dit door meditatieve interventies, positieve en toegepaste psychologie, geweldloze communicatie en de ontwikkeling van compassie in coaching en training.

Alleen via de ontwikkeling van innerlijkheid vind je in de buitenwereld vrede want het individu en de groep zijn nauw met elkaar verbonden.

Leven en Werk zet deze inzichten en methoden in voor het ontwikkelen van bewustzijn, kennis en vaardigheden in (persoonlijk) leiderschap en management, organiseren en groepsdynamiek. Zo leren leiders en professionals in teams en organisaties de realiteit waar te nemen zoals deze zich aan hen voordoet om vandaaruit effectief en efficiënt te handelen en communiceren. Er is daarbij aandacht voor gezondheid door vaardigheden in stress- en timemanagement.

Gebruikte literatuur:
‘De 7 bronnen van macht: een alternatief voor autoriteit’ van Claude M. Steiner.
‘Vrede kun je leren’ van David van Reybrouck en Thomas D’ Ansembourg.

12 tips voor het overbruggen van idee en werkelijkheid aan de hand van oud en nieuw

Hoe moet dat, oud en nieuw vieren? Een vraag die ik vanaf november regelmatig voorbij hoor komen. Over kerst mag je zeuren, dan mag je zielig zijn, eenzaam, ongelukkig en op je dieptepunt, maar met oud en nieuw moet het allemaal wel leuk zijn en zo niet dan is het duidelijk dat er iets met je aan de hand is. Hier een aantal tips om de illusie van oud en nieuw en de werkelijkheid zoals die zich aan ons voordoet te overbruggen en zo van dit feest echt een feest te maken.

Ongelukkig

Wat maakt ons zo ongelukkig op oud en nieuw’? Het is het verschil tussen het idee van feest, ingegeven door de beelden uit de voorbereidende kleding-, inrichting- en kookbladen, en de werkelijkheid zoals die zich aan ons voordoet. Dit verschil tussen idee en werkelijkheid, maakt dat we geloven in onze eigen mislukking en de gedachte er niet bij te horen ook al weten we niet precies waarbij.

12 tips voor een ‘gelukkig nieuwjaar’ in Nederland: 

  1. Kies een geschikte woonkamer om je met andere mensen in te verzamelen: groot en bij voorkeur op de begane grond zodat je snel buiten bent om 00.01 uur (geen benauwde zolderkamertjes).
  2. Manage je verwachtingen: een lege, loze avond ligt voor je tot ver na je gebruikelijke bedtijd. Al het andere dat zich voordoet is leuk meegenomen.
  3. Kom al vroeg bij elkaar, zeg om 19.00 uur, dan duurt de avond lekker lang.
  4. Als het kan, kom al met het eten en ga om 17.00 uur gourmetten. Ieder neemt z’n eigen vleesschaal, bord, glas en bestek mee. Neem je afwas ’s nachts weer mee terug naar huis.
  5. Neem een bordspel mee. Als iedereen dat doet, heb je lekker veel keus. Overleg vooraf wie de sjoelbak meeneemt, anders sjouw je misschien voor niets.
  6. Neem voor de zekerheid een goed boek mee.
  7. Sta om 23.59 uur op van je stoel en zeg: ‘Is het verdorie al zo laat, wat gaat de tijd toch hard’ en tel dan met de andere aanwezigen om 23.59.50 hardop af van tien tot nul.
  8. Bij nul val je de dichtstbijzijnde persoon in de armen en wens je deze een gelukkig nieuwjaar, daarna de anderen in de woonkamer en daarna de mensen op straat, ook vreemden, weer of geen weer. Huil daarbij (een beetje!) van ontroering.
  9. Neem een brandende sigaar en sterretjes mee voor het geval er geen andere mensen op straat zijn en alleen doodse eenzaamheid je treft. Steek de sterretjes dan aan en roep: gelukkig nieuwjaar.
  10. Na de goede wensen gewenst en ontvangen te hebben, ga je in de woonkamer van de buren zitten of keer je terug in de woonkamer waar je die avond gestart bent om het bordspel af te maken.
  11. Ga niet voor 02.00 uur naar huis of bed, anders lijkt het op een gewone avond en dat is het niet!
  12. Sta de volgende morgen vroeg op, zodat je rustig en op gemak een heerlijk nieuwjaarsontbijt kunt nuttigen, en toch ook nog naar een nieuwjaarsdienst kunt en de gebruikelijke nieuwjaar bezoekjes af kunt leggen. Vergis je niet, 1 januari is een drukke dag!  

Alternatieven voor TIP 1: A. Blijf alleen thuis en doe iets leuks. B. Ga naar het buitenland en wees blij verrast als er ineens een feest blijkt te zijn.

Leven en Werk – Coaching, Training, Advies in leiderschap, samenwerken en organisatieontwikkeling. Voor individuen, teams en organisaties. www.edithlindhout.nl

Overmacht

Bij aankomst bleek dat de school ondergelopen was wegens langdurige dakwerkzaamheden en een enkele nachtelijke regenbui. De kinderen mochten veiligheidshalve niet naar binnen. Kinderen blij, ouders naar huis in plaats van naar het werk. Als het journaal ons beelden van zoiets in Afrika zou tonen zouden we zeggen: ‘typisch Afrika’ maar nu riep iedereen welwillend in koor: ‘overmacht’. Opvallend hoe de culturele locatie van een gebeurtenis, ons oordeel beinvloedt.